Văn phòng Thủ tướng Antigua & Barbuda đã thông báo qua Facebook vào thứ Hai rằng Ủy ban châu Âu (European Commission) đã chính thức yêu cầu quốc gia này loại bỏ Chương trình Đầu tư lấy quốc tịch (Citizenship by Investment Program – CIP) của mình trước ngày 1/6/2028.
Lá thư, được ký bởi Magnus Brunner, Ủy viên EU về Các vấn đề Nội bộ và Di cư, đề ngày 25/6/2026 và gửi tới Thủ tướng Gaston Browne. Brussels đưa ra yêu cầu này dựa trên cơ chế tạm ngừng thị thực sửa đổi của EU, có hiệu lực từ ngày 30/12/2025.
Theo khuôn khổ đó, tuyên bố cho biết, việc vận hành một chương trình đầu tư lấy quốc tịch (CBI), “bất kể được quản lý tốt đến đâu,” giờ đây đã cấu thành “cơ sở độc lập để đình chỉ quyền đi lại miễn thị thực” vào Khu vực Schengen. Trong báo cáo Cơ chế Tạm ngừng Thị thực lần thứ tám vào tháng 12/2025, Ủy ban đã đưa ra chính xác lập trường này.
Theo tuyên bố, lá thư của Ủy ban đưa ra thời gian chuyển tiếp 24 tháng và đề xuất các biện pháp tạm thời trong thời gian đó: Loại trừ hoàn toàn những cá nhân thuộc diện các biện pháp hạn chế của EU và tăng cường quy trình kiểm tra sàng lọc cho tất cả các quốc tịch, có hiệu lực chậm nhất vào tháng 9/2026.
Phản hồi của Antigua & Barbuda, thông báo cho biết thêm, sẽ được đưa vào báo cáo Cơ chế Tạm ngừng Thị thực tiếp theo của EU, dự kiến vào tháng 12/2026.
Thư gửi tất cả năm quốc gia CBI Đông Caribbean
Yêu cầu này, chính phủ cho biết, không chỉ nhắm vào Antigua & Barbuda: Dominica, Grenada, Saint Kitts & Nevis và Saint Lucia cũng đã nhận được thư tương tự từ Ủy ban. Không có chính phủ nào trong số bốn quốc gia còn lại công khai xác nhận đã nhận thư tại thời điểm công bố.
Tuyên bố không hề đề cập đến Saint Vincent và Grenadines, thành viên của OECS (Tổ chức Các quốc gia Đông Caribbean) đang lên kế hoạch ra mắt chương trình CIP vào năm 2026; khuôn khổ này chỉ bao gồm các chương trình đang hoạt động.
Đối với Thủ tướng Browne, diễn biến này “không gây ngạc nhiên.” Như ông đã thông báo với quốc dân vào ngày 20/6, chính phủ của ông đã biết trước về việc các bức thư sắp được gửi đi và đã bắt đầu các cuộc tham vấn ở cấp khu vực. Kể từ đó, ông đã cảnh báo rằng Antigua & Barbuda có thể mất quyền đi lại miễn thị thực EU trước cuối năm 2026.
“Sẽ không bị gây áp lực để loại bỏ đơn phương”
Chính phủ gọi CIP là “một trụ cột quan trọng trong cơ sở nguồn thu phi thuế của Antigua & Barbuda,” một chương trình “không thể đơn giản bị từ bỏ nếu không có các nguồn thu thay thế khả thi, cụ thể và đáng tin cậy.”
Thủ tướng Browne đã tuyên bố rõ ràng rằng chương trình sẽ tiếp tục và chính phủ “sẽ không chịu áp lực để loại bỏ đơn phương, điều sẽ gây ra tổn hại không thể khắc phục cho nền kinh tế quốc gia và phúc lợi của công dân chúng tôi.”
Trong những năm qua, tuyên bố nhận định, chương trình “đã tài trợ cho các bệnh viện, trường học, cơ sở hạ tầng và nỗ lực khắc phục hậu quả thiên tai.”
Chính phủ hoan nghênh cam kết rõ ràng của EU trong việc hỗ trợ phát triển bền vững của đất nước thông qua Chương trình nghị sự Đầu tư Cửa ngõ Toàn cầu (Global Gateway Investment Agenda) và các cơ chế khác. Tuy nhiên, không có đề nghị nào trong số đó “được định lượng, ràng buộc hoặc được coi rõ ràng là nguồn thu thay thế cho dòng thu nhập từ CBI.”
Bất kỳ lộ trình nào được thống nhất, chính phủ sẽ nhắc lại với Brussels, đều phải bao gồm “sự hỗ trợ cụ thể của EU trong việc tạo ra các nguồn thu thay thế tương đương để bù đắp tác động kinh tế của bất kỳ quá trình chuyển đổi nào.”
Như “một hành động thiện chí đối với EU,” chính phủ sẽ tiếp tục loại trừ các cá nhân thuộc diện các biện pháp hạn chế của EU, tăng cường sàng lọc cho tất cả các quốc tịch khác nộp đơn vào chương trình và dành sự quan tâm đầy đủ cho bất kỳ biện pháp bảo vệ bổ sung nào cần thiết để đáp ứng các tiêu chuẩn an ninh của EU.
Antigua & Barbuda cam kết tham gia vào “một cuộc đối thoại có nguyên tắc và mang tính xây dựng” với Ủy ban, phù hợp với Thỏa thuận Samoa (Samoa Agreement), và đang “theo đuổi tất cả các kênh ngoại giao sẵn có,” cả song phương và thông qua Tổ chức Các quốc gia Đông Caribbean (OECS), “để bảo vệ lợi ích quốc gia của Antigua & Barbuda.”
Patrick Peters, Giám đốc điều hành của Clientreferrals, lập luận rằng “mặc dù tin tức về những lá thư này tạo ra các tiêu đề hấp dẫn, nhưng quan điểm của chúng tôi là không có nhiều thay đổi. EU đã nhiều năm đe dọa loại bỏ quyền đi lại miễn thị thực đối với năm quốc gia CBI, và việc công bố thời hạn là một sự kéo dài của mối đe dọa đó.”
Ông nói rằng đây là “điều hoàn toàn cần theo dõi chặt chẽ,” và lập luận rằng “bằng cách đưa ra khung thời gian hai năm, EU đang tạo cơ hội để các cuộc đàm phán và thảo luận tiếp tục. Nếu họ muốn hủy bỏ quyền đi lại miễn thị thực, họ có thể làm điều đó ngay hôm nay. Họ đã không làm.”
Ông lưu ý rằng khung thời gian hai năm “cũng cho phép đủ thời gian để EU thử nghiệm hệ thống cấp phép du lịch điện tử ETIAS của họ, dự kiến sẽ đi vào hoạt động trong những tháng tới.”
Peters chỉ ra Canada là “một ví dụ hoàn hảo về hiệu quả của hệ thống cấp phép du lịch điện tử (electronic travel authorization – ETA). Năm 2023, họ đã có thể cấp quyền đi lại miễn thị thực hiệu quả cho hàng chục nghìn công dân của Antigua & Barbuda và St Kitts and Nevis, biết rằng hệ thống ETA sẽ loại bỏ bất kỳ ai thông thường không đủ điều kiện nhập cảnh vào Canada.”
Ông tin rằng hệ thống ETIAS có thể có tác dụng tương tự, “và bằng cách cấp thêm hai năm, EU đang cho phép hệ thống đó có thời gian để chứng minh hiệu quả của mình.”
Peters nói: “Lợi ích của EU là đảm bảo các chương trình CBI được quản lý tốt với khối lượng tương đối thấp, rằng quy trình thẩm định kỹ lưỡng và kiểm tra hồ sơ được thực hiện chặt chẽ, và các chương trình mang lại lợi ích kinh tế thực sự cho các quốc gia. Tôi nghĩ rằng trong hai năm tới, những quốc gia có thể chứng minh được điều này sẽ ở vị thế tốt hơn những quốc gia không thể.”
Từ báo cáo đến thời hạn trong sáu tháng
Được thông qua vào tháng 11/2025 sau một thỏa thuận tạm thời vào tháng 6, cải cách này đã thêm “chương trình quốc tịch dành cho nhà đầu tư” vào các căn cứ mà EU có thể đình chỉ quyền miễn thị thực của một quốc gia.
Các phụ lục của báo cáo thứ tám còn đi xa hơn, thúc giục năm chương trình Đông Caribbean thắt chặt quy trình kiểm tra sàng lọc “trong khi chờ đợi việc ngừng hoạt động” của các chương trình đó.
Thủ tướng Browne đã dành nửa đầu năm 2026 để trực tiếp phản đối xu hướng này. Tại Hội nghị Nghị viện EU-Caribbean khai mạc vào tháng 2, được tổ chức tại Antigua, ông đã bảo vệ các chương trình CBI của Caribbean như những công cụ phát triển hợp pháp được tăng cường với sự đóng góp trực tiếp từ EU, Vương quốc Anh và Hoa Kỳ.
Châu Âu cũng không phải là nguồn áp lực duy nhất. Canada đã rút lại quyền nhập cảnh miễn thị thực đối với công dân Antigua vào năm 2017 do những lo ngại liên quan đến CBI, và một tuyên bố của Hoa Kỳ đã hạn chế một số loại thị thực từ tháng 1/2026 trước khi một thỏa thuận một phần bảo toàn quyền tiếp cận cho những công dân đã có thị thực Hoa Kỳ được cấp trước đó.
Giờ đây, một thời hạn chính thức đã thay thế cho một mối đe dọa không thời hạn. Thử nghiệm gần hơn sẽ đến vào tháng 9, khi các biện pháp sàng lọc tạm thời trong thư dự kiến sẽ có hiệu lực.
Để tìm hiểu thêm về các chương trình đầu tư định cư Mỹ như EB-5, E-2, L-1A, EB-1C, vui lòng liên hệ IMM Group để được tư vấn chi tiết.
Nguồn: Theo imidaily | Xem bài gốc
