Phán quyết với tỷ lệ 6-3 đã đóng lại con đường hành pháp để chấm dứt nguyên tắc quyền công dân theo nơi sinh (jus soli), dù một ý kiến đồng thuận vẫn để ngỏ một vấn đề pháp lý cho Quốc hội.
Tối cao Pháp viện đã bác bỏ Sắc lệnh hành pháp 14160 vào ngày 30/6, giữ nguyên phán quyết rằng trẻ em sinh ra trên đất Mỹ có cha mẹ có mặt bất hợp pháp hoặc tạm thời vẫn là công dân khi sinh theo Tu chính án thứ 14.
Phán quyết trong vụ kiện Trump kiện Barbara bảo vệ quyền công dân khi sinh (birthright citizenship) như một đảm bảo hiến định và, hiện tại, loại bỏ nỗ lực của chính quyền nhằm chấm dứt quyền này bằng hành động hành pháp. Các tòa án cấp dưới trước đó đã chặn sắc lệnh này, có tên gọi Bảo vệ Ý nghĩa và Giá trị của Quyền Công dân Mỹ, và nó chưa bao giờ có hiệu lực.
Chánh án John Roberts đã viết cho Tòa án, cùng với các Thẩm phán Sotomayor, Kagan, Barrett và Jackson. Chỉ năm thành viên chấp nhận lập luận hiến định đó.
Các thẩm phán của Tối cao Pháp viện:
Hàng ghế đầu, từ trái sang phải: Thẩm phán liên đới Sonia Sotomayor, Thẩm phán liên đới Clarence Thomas, Chánh án John G. Roberts, Jr., Thẩm phán liên đới Samuel A. Alito, Jr., và Thẩm phán liên đới Elena Kagan.
Hàng ghế sau, từ trái sang phải: Thẩm phán liên đới Amy Coney Barrett, Thẩm phán liên đới Neil M. Gorsuch, Thẩm phán liên đới Brett M. Kavanaugh, và Thẩm phán liên đới Ketanji Brown Jackson.
Thẩm phán Kavanaugh đã cung cấp phiếu bầu thứ sáu chống lại sắc lệnh nhưng dựa trên cơ sở pháp lý, cho rằng Quốc hội vẫn giữ quyền hành động. Các Thẩm phán Thomas, Gorsuch và Alito đã đưa ra ý kiến bất đồng.
Chính phủ đã không tìm cách lật ngược vụ Wong Kim Ark, phán quyết năm 1898 đã công nhận quyền công dân cho một đứa trẻ sinh ra ở San Francisco với cha mẹ là người Trung Quốc. Thay vào đó, chính phủ lập luận rằng “nơi cư trú” (domicile) là tiêu chí hoạt động, loại trừ con cái của những người cư trú tạm thời hoặc bất hợp pháp ra khỏi điều khoản. Chánh án Roberts nhận thấy “ít bằng chứng cho quan điểm sửa đổi kịch tính này”.
Chánh án Roberts viết: “Quyền công dân, từ xưa đến nay, là quyền được hưởng các quyền”, mô tả Tu chính án thứ 14 là một lời hứa mà những người soạn thảo đã mở rộng cho “mọi người sinh ra tự do trên đất nước này”. Ông kết thúc ý kiến: “Chúng tôi giữ lời hứa đó hôm nay”.
David Lesperance, Giám đốc Điều hành của Lesperance & Associates, đã dự đoán kết quả này. Ông nói: “Điều đáng ngạc nhiên là quyết định này không phải là nhất trí. Các thẩm phán bất đồng quan điểm dường như không có một lý thuyết nhất quán nào hỗ trợ lập trường của họ, nhưng họ vẫn ghi lại lý do của mình”.
Các luật sư của Liên minh Tự do Dân sự Hoa Kỳ (American Civil Liberties Union), bên đã đưa ra thách thức, hoan nghênh phán quyết. Phó giám đốc về quyền của người nhập cư, Cody Wofsy, nói với NBC News rằng Tòa án đã “bác bỏ nó một cách dứt khoát”, và không mong đợi một nỗ lực thứ hai.
Trump đã phản ứng trong vòng vài giờ, kêu gọi Quốc hội trên Truth Social ban hành luật về quyền công dân, và Chủ tịch Hạ viện Mike Johnson nói với các phóng viên rằng Hạ viện sẽ xem xét vấn đề này. Liệu con đường đó có tồn tại hay không vẫn còn gây tranh cãi. John Eastman, cựu luật sư của Trump hiện đã bị tước giấy phép hành nghề, người đã xây dựng lập luận chống lại quyền công dân khi sinh, nói với CNN rằng ông “không nghĩ Quốc hội có thể khắc phục điều này, trừ khi tòa án xem xét lại vấn đề”.
Donald Trump
Ông Lesperance chỉ thấy một con đường bền vững còn lại cho những người phản đối. Ông nói: “Đối với những người Mỹ cảm thấy quyền công dân khi sinh không nên tồn tại, thì bước tiếp theo của họ sẽ là tổ chức một tu chính hiến pháp”.
“Đây là một nhiệm vụ khá khó khăn, đòi hỏi hai phần ba phiếu bầu ở cả Hạ viện và Thượng viện hoặc một hội nghị đề xuất tu chính án được triệu tập bởi Quốc hội theo yêu cầu của hai phần ba cơ quan lập pháp tiểu bang. Sau đó, ba phần tư các tiểu bang phải phê chuẩn tu chính án”.
Phán quyết có ý nghĩa gì đối với du lịch sinh con
Quyết định này không ảnh hưởng đến cơ sở pháp lý cho du lịch sinh con, tức là việc đi đến Hoa Kỳ để sinh con để đứa trẻ có được quyền công dân theo nguyên tắc nơi sinh (jus soli). Nếu lý thuyết về nơi cư trú của chính phủ thắng thế, con đường đó đã bị thu hẹp đáng kể.
Quyền công dân khi sinh không điều kiện vẫn tồn tại ở một nhóm hạn chế các quốc gia, hầu hết trong số đó là ở Châu Mỹ. Hiện tại, Hoa Kỳ vẫn nằm vững chắc trong số đó.
***
Tìm hiểu dịch vụ tư vấn đầu tư định cư Mỹ chuyên nghiệp của IMM Group để được hỗ trợ toàn diện trên hành trình của bạn.
Nguồn: Theo imidaily | Xem bài gốc
